Manual tècnic: Implementació de còpies de seguretat (completa, incremental i autocifrada)
Guia pas a pas per configurar còpies de seguretat incrementals, completes i autocifrades amb OpenSSL en sistemes Linux.
Autor: Full-Stack Innovator Pro (Revisió tècnica)
Objectiu: Comprendre i executar els tres tipus de còpies de seguretat seguint les millors pràctiques (Guia Ubunturista) i implementar un script automàtic amb rotació.
📋 Dades de l'escenari
Sección titulada «📋 Datos del Escenario»- Origen:
/home/user.portelcore - Destí:
/var/backups/user_portelcore_backup - Fitxer de control (Snapshot):
/var/backups/user_portelcore_backup/snapshot.snar - Cifrat: AES-256-CBC (OpenSSL)
PART 1: Preparació de l'entorn
Sección titulada «PARTE 1: Preparación del Entorno»Abans de començar, prepararem les carpetes i les claus de seguretat.
# 1. Crear directoriossudo mkdir -p /var/backups/user_portelcore_backupsudo mkdir -p /var/log/user_portelcore_backupsudo mkdir -p /etc/backup_credentials
# 2. Generar clave de cifrado (Imprescindible para la copia cifrada)openssl rand -base64 32 | sudo tee /etc/backup_credentials/backup.key
# 3. Proteger la clavesudo chmod 400 /etc/backup_credentials/backup.keysudo chmod 700 /var/backups/user_portelcore_backupPART 2: Els 3 tipus de còpia (execució manual)
Sección titulada «PARTE 2: Los 3 Tipos de Copia (Ejecución Manual)»Seguint la metodologia, primer farem cada tipus manualment per verificar que funciona correctament.
2.1 Tipus 1: Còpia completa (Full Backup)
Sección titulada «2.1 Tipo 1: Copia Completa (Full Backup)»La lògica és: “Si no existeix el fitxer snapshot.snar, TAR entén que ha de realitzar una còpia completa i crear el fitxer de nou”.
Comanda:
# Borramos el archivo de control si existe para forzar la copia completasudo rm -f /var/backups/user_portelcore_backup/snapshot.snar
# Ejecutamos la copia (creará el archivo snapshot.snar nuevo)sudo tar --listed-incremental=/var/backups/user_portelcore_backup/snapshot.snar \-czvf /var/backups/user_portelcore_backup/FULL_manual.tar.gz /home/user.portelcore2.2 Tipus 2: Còpia incremental
Sección titulada «2.2 Tipo 2: Copia Incremental»La lògica és: “Si JA existeix l'arxiu snapshot.snar, TAR només copia el que ha canviat des de l'última vegada”.
Prova:
- Nosaltres crearem un arxiu nou:
touch /home/user.portelcore/archivo_nuevo.txt - Executarem la comanda (és idèntica a l'anterior, però com que l'arxiu
.snarja existeix, actua de manera diferent):
Comanda:
sudo tar --listed-incremental=/var/backups/user_portelcore_backup/snapshot.snar \-czvf /var/backups/user_portelcore_backup/INC_manual.tar.gz /home/user.portelcoreResultat: L'arxiu INC_manual.tar.gz ocuparà molt poc espai.
2.3 Tipus 3: Còpia xifrada
Sección titulada «2.3 Tipo 3: Copia Cifrada»La lògica és: “Passar la sortida de la comanda TAR a través d'OpenSSL abans de guardar-la al disc”.
Comanda:
sudo tar --listed-incremental=/var/backups/user_portelcore_backup/snapshot.snar \-czf - /home/user.portelcore | \openssl enc -aes-256-cbc -salt -pbkdf2 -pass file:/etc/backup_credentials/backup.key \-out /var/backups/user_portelcore_backup/XIFRADA_manual.tar.gz.encPART 3: Script d'automatització final (Versió ULTRA-PRO Local)
Sección titulada «PARTE 3: Script de Automatización Final (Versión ULTRA-PRO Local)»Aquesta versió inclou: Bloqueig (Locking), Rotació, Xifratge, Neteja, Verificació de Root i Checksums. S'ha eliminat la còpia remota.
3.1 Creació del script
Sección titulada «3.1 Creación del Script»sudo nano /usr/local/bin/auto_backup_master.sh3.2 Codi del script
Sección titulada «3.2 Código del Script»#!/bin/bash
# ====================================================================# 1. VALIDACIONES PREVIAS (ROOT + LOCKING)# ====================================================================# Validación de privilegios de Rootif [ "$(id -u)" -ne 0 ]; then echo "Este script se debe ejecutar como root" >&2 exit 1fi
# Validación de Locking (Evita que se ejecuten dos copias a la vez)LOCK_FILE="/var/run/backup_user_portelcore.lock"exec 200>$LOCK_FILEflock -n 200 || { echo "El backup ya se está ejecutando. Saliendo." >> /var/log/user_portelcore_backup/backup.log; exit 1; }
# ====================================================================# 2. CONFIGURACIÓN# ====================================================================USER_BACKUP="user.portelcore"ORIGEN="/home/$USER_BACKUP"DESTINO="/var/backups/user_portelcore_backup"SNAPSHOT="/var/backups/user_portelcore_backup/snapshot.snar"LOG="/var/log/user_portelcore_backup/backup.log"CLAVE="/etc/backup_credentials/backup.key"DIAS_RETENCION=30
# Fecha y Día (1=Lunes ... 7=Domingo)FECHA=$(date +%Y-%m-%d_%H%M)DIA=$(date +%u)
# ====================================================================# 3. LÓGICA DE ROTACIÓN (IMPLEMENTACIÓN GUÍA UBUNTURISTA)# ====================================================================
if [ "$DIA" -eq 7 ]; then echo "[$FECHA] DOMINGO: Rotación de copias." >> $LOG echo "[$FECHA] Borrando $SNAPSHOT para forzar COPIA COMPLETA..." >> $LOG
# Borrar el control fuerza a TAR a realizar un Nivel 0 (Full) if [ -f "$SNAPSHOT" ]; then rm "$SNAPSHOT" fi PREFIX="FULL"else # Si el archivo snapshot existe, TAR hará automáticamente INCREMENTAL if [ ! -f "$SNAPSHOT" ]; then echo "[$FECHA] AVISO: No existe snapshot. Se forzará COMPLETA." >> $LOG PREFIX="FULL" else echo "[$FECHA] DIA $DIA: Realizando Copia INCREMENTAL..." >> $LOG PREFIX="INC" fifi
ARCHIVO_FINAL="$DESTINO/${PREFIX}_${FECHA}.tar.gz.enc"
# ====================================================================# 4. EJECUCIÓN: TAR (con Exclusiones) + OPENSSL# ====================================================================
# Mejora: --exclude evita copiar la papelera y la caché de los navegadorestar --exclude='.cache' --exclude='.local/share/Trash' --exclude='Downloads/*.iso' \-czg "$SNAPSHOT" -f - "$ORIGEN" 2>> $LOG | \openssl enc -aes-256-cbc -salt -pbkdf2 -pass file:"$CLAVE" -out "$ARCHIVO_FINAL" 2>> $LOG
# ====================================================================# 5. VERIFICACIÓN DE ERRORES E INTEGRIDAD# ====================================================================ESTADOS=(${PIPESTATUS[@]})
if [ ${ESTADOS[0]} -eq 0 ] && [ ${ESTADOS[1]} -eq 0 ]; then echo "[$FECHA] ÉXITO: $PREFIX creado y cifrado en $ARCHIVO_FINAL" >> $LOG
# Generar Checksum SHA256 para verificar la integridad en el futuro sha256sum "$ARCHIVO_FINAL" > "$ARCHIVO_FINAL.sha256"
# ==================================================================== # 6. POLÍTICA DE RETENCIÓN (LIMPIEZA) # ==================================================================== # Borrar archivos .enc y .sha256 de más de 30 días echo "[$FECHA] Limpiando archivos antiguos (+$DIAS_RETENCION días)..." >> $LOG find "$DESTINO" -name "*.enc" -mtime +$DIAS_RETENCION -delete find "$DESTINO" -name "*.sha256" -mtime +$DIAS_RETENCION -delete
else echo "[$FECHA] ERROR: Tar salida=${ESTADOS[0]}, SSL salida=${ESTADOS[1]}" >> $LOGfiecho "------------------------------------------------------" >> $LOG3.3 Permisos
Sección titulada «3.3 Permisos»sudo chmod +x /usr/local/bin/auto_backup_master.shPART 4: Programació al CRON
Sección titulada «PARTE 4: Programación al CRON»Finalment, automatitzarem l'execució diària.
sudo crontab -eAfegirem la línia:
# Ejecutar cada día a las 03:00 AM0 3 * * * /usr/local/bin/auto_backup_master.shPART 5: Restauració (Disaster Recovery)
Sección titulada «PARTE 5: Restauración (Disaster Recovery)»Com recuperar les dades xifrades i incrementals?
Escenari: Volem recuperar l'estat del sistema tal com era el dimarts (dia que tenim una còpia incremental).
Passos:
-
Desxifrar i descomprimir la COMPLETA (Diumenge):
Ventana de terminal openssl enc -d -aes-256-cbc -pbkdf2 -pass file:/etc/backup_credentials/backup.key \-in /var/backups/user_portelcore_backup/FULL_Domingo.tar.gz.enc | \tar -xzg /dev/null -C /tmp/recuperacion -
Desxifrar i descomprimir la INCREMENTAL (Dilluns):
Ventana de terminal openssl enc -d -aes-256-cbc -pbkdf2 -pass file:/etc/backup_credentials/backup.key \-in /var/backups/user_portelcore_backup/INC_Lunes.tar.gz.enc | \tar -xzg /dev/null -C /tmp/recuperacion -
Desxifrar i descomprimir la INCREMENTAL (Dimarts):
Ventana de terminal openssl enc -d -aes-256-cbc -pbkdf2 -pass file:/etc/backup_credentials/backup.key \-in /var/backups/user_portelcore_backup/INC_Martes.tar.gz.enc | \tar -xzg /dev/null -C /tmp/recuperacion
PART 6: Verificació i Validació (Test Automàtic)
Sección titulada «PARTE 6: Verificación y Validación (Test Automático)»Per assegurar que les dades són vàlides sense haver d'escriure el nom de l'arxiu a mà.
6.1 Llistar el contingut (Automàtic)
Sección titulada «6.1 Listar el Contenido (Automático)»Aquest comandament busca automàticament l'últim fitxer creat (ls -t | head -1) i ens mostra el seu contingut. Copiarem i enganxarem tot el bloc:
# Detecta el último archivo creado automáticamenteULTIMO_ARCHIVO=$(ls -t /var/backups/user_portelcore_backup/*.enc | head -1)
echo "Verificando el archivo: $ULTIMO_ARCHIVO"
# Desencripta y lista el contenidoopenssl enc -d -aes-256-cbc -pbkdf2 -pass file:/etc/backup_credentials/backup.key \-in "$ULTIMO_ARCHIVO" | tar -tzv | head -n 20Resultat esperat (Exemple real):
Si el procés és correcte, veurem una llista de directoris i fitxers similar a aquesta:
drwxr-x--- user.portelcore/user.portelcore 134 2026-02-09 19:05 home/user.portelcore/drwxrwxr-x user.portelcore/user.portelcore 8 2026-02-02 18:51 home/user.portelcore/.local/drwx------ user.portelcore/user.portelcore 7 2026-02-02 18:51 home/user.portelcore/.local/share/drwx------ user.portelcore/user.portelcore 18 2026-02-02 17:08 home/user.portelcore/.ssh/...Si veiem això, la clau de xifratge és vàlida i el format TAR és correcte.
6.2 Verificar la integritat (Checksum)
Sección titulada «6.2 Verificar Integridad (Checksum)»Per assegurar que el fitxer no s'ha corromput al disc.
cd /var/backups/user_portelcore_backup/sha256sum -c $(ls -t *.sha256 | head -1)Resultat Esperat:
/var/backups/user_portelcore_backup/INC_2026-02-09_1933.tar.gz.enc: OKEl missatge “OK” confirma la integritat matemàtica del fitxer.
PART 7: Conclusió
Sección titulada «PARTE 7: Conclusión»Hem implementat amb èxit una arquitectura de còpies de seguretat professional en Linux que compleix amb:
- Eficiència: Ús de còpies incrementals per estalviar espai.
- Seguretat: Xifratge AES-256 de grau militar.
- Fiabilitat: Verificació automàtica de la integritat amb SHA256.
- Mantenibilitat: Rotació setmanal i neteja automàtica de fitxers antics.

